دکتر عبدالمهدی رجایی
دکتری:
تاریخ محلی دانشگاه اصفهان، ۱۳۹۲
کارشناسی ارشد:
تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه تهران، ۱۳۷۸
کارشناسی:
زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، ۱۳۷۵
تاریخچه بیمارستان خورشید
اولیـن بیمارسـتان مـدرن اصفهـان در دوران معاصر بیمارستانی بود که توسط هیئـت مسـیحی برپـا شـده بـود. ایـن بیمارسـتان را مرسـلین یـا بیمارسـتان انگلیسـیها می گفتنـد. همـت و عـزم جمعـی بـرای تأسـیس بیمارسـتانی دیگـر در شـهر ایجـاد شـد. در سـال 1308 خورشـیدی جمعـی بـه گـرد هـم آمدنـد تـا فکـری بـرای ایـن فقـدان بکننـد. خوشـبختانه یـک زمیـن خالـی از پیـش آمـاده بـود؛ زمینـی کـه بـه همیـن عنـوان خریـداری شـده بـود. شـرح داسـتان از زبـان اخگـر: »در سـه سـال قبـل بـرای تشـکیل یـک چنیـن مؤسسـهای تحـت ریاسـت مرحـوم آیـت اله ]حاج آقـا نـورالله نجفـی[، اقداماتـی شـده و جلسـاتی از طـرف چنـد نفـر از خیرخواهـان اصفهـان تـا مدتـی هـر هفتـه یـک بـار منعقـد میشـد. ولـی نتیجـه تنهـا بـه همین جـا منتهـی گشـت کـه جزئـی وجهـی گردآوری شـده، قطعـه زمینـی در خیابـان پشـت مطبـخ خریـده و سـردری نیـز بـرای آن سـاخته و بالاخـره احساسـات آتشـین اعضـای جمعیـت به مـرور قلیـل زمانـی خامـوش شـده و گذاشـته و گذشـتند. تشـکیل جلسـات، ایـراد نطقهـا، قلمفرسـایی جرایـد، هیاهوی نوع پـروران دروغی، هیچکدام مؤثر واقع نشـده و متدرجا موضو ع ایجاد مریضخانـه ملی از میـان رفـت« )اخگر، ش 186 ،6 شـهریور 1308 .)روزنامـه اخگر در ادامـه میافزاید: »یـک جمعیت یکصـد و پنجـاه هـزار نفـری اصفهـان بـا این جهالت توده... بـا یک مریضخانه خـراب مسـیحی نمیتوانـد زندگـی کنـد« )اخگـر، ش 186 ،6 شـهریور 1308.) خبر راه افتادن پروژه ساخت بیمارستان شـهر بدیـن قـرار بـود کـه انجمنـی از معاریـف و مشـاهیر شـهر بـه همراهـی برادرزادههـای حاج آقانـورالله تشـکیل شـد و مذاکراتی درباره ادامـه کار به عمل آمـد. همیـن انجمـن کـه حکمـران شـهر بـر آن ریاسـت داشـت، کمک هایـی را جمع آوری کـرده و امور بنایی سـاختمان را از سـرگرفت: »مدتـی اسـت کـه تحـت ریاسـت آقـای مشـارالدوله، حکومـت جلیلـه اصفهـان و بـه عضویـت آقایـان سـیدالعراقین، اعتمادالتجـار، فاضـل نـوری، محاسـب الدولـه، دکتـر احتشـام )رئیـس اداره صحیحـه اصفهـان(، حاج شـیخ مهـدی، حاج شـیخ ابوالفضل، صدراالسلام کمیسـیونی بـه نـام »کمیسـیون مریضخانـه ملـی« بـرای جمـع آوری اعانـه و تأسـیس یـک بـاب مریضخانـه ملـی کـه در زمـان مرحـوم آیـت الله ]حاج آقا نـورالله نجفی[ شـالوده آن ریختـه شـده و بـا فـوت آن مرحـوم فرامـوش شـده بـود، تشـکیل و جلسـات آن هـر هفتـه در منـزل یـک نفـر از اعضـا مرتبـا منعقـد و در بـاب جمـعآوری اعانـه و سـایر مسـائل مربوطـه بـه سـاختمان و غیـره مریضخانـه مذا کـره میکننـد. اقداماتـی که در عـرض این مدت دو سـه ماهه کمیسـیون مذکور کرده کـه عجالتا بـه آن میتـوان نـام عمـل داد، شـروع بـه بنایـی و سـاختمان عمـارت مریضخانه اسـت و از قـرار مذکـور هـر یـک از آقایـان اعضـای محتـرم هـم مقدمتـا مبلغـی بـرای مسـاعدت بـا پیشـرفت ایـن نیـت خیر برداشته اند. امیدواریم که موفقیت کامـل نصیـب آقایـان محتـرم بشـود« )اخگـر، ش 184 ،4 شـهریور 1308.) تا شـهریور سـال بعـد )1309 )کمیسـیون مریضخانـه ملـی همچنـان در کشوقـوس جمـعآوری پـول بـرای سـاخت بنـا بـود. وجوهـی کـه مقـرر شـد بـه صنـدوق مریضخانـه ریختـه شـود، نشـان دهنـده حضـور و کمـک فـراوان خانـدان مسجدشـاهی در تأسـیس مریضخانه مذکور است: »در کمیسیون مریضخانـه ملـی مذا کراتـی بـه عمـل آمـده و مقـرر شـده اسـت کـه نماینـده آقـای شـریعتمدار، وجهـی را کـه بـه نـام مریضخانـه ملـی بایـد بدهـد، زودتر بـه صنـدوق بلدیـه بپـردازد. ونیـز آقـای سـیدالعراقین از حقوق موقوفات مرحوم ملک التجـار، آنچـه را کـه بـه خودشـان تعلـق میگرفتـه، صرفنظـر نمـوده و بـه مریضخانـه تخصیـص دادهانـد و نیـز وکیل مرافعـهای کـه از طـرف آقـای سـیدالعراقین و حـاج محمدباقـر ملک التجـار بـرای مرافعـه موقوفـات مرحـوم ملـک تعییـن شـده بـود، در حضـور آقـای حکمـران از حقالوکالـه خـود صرفنظـر نمـوده و حقـوق خـود را بـه مریضخانـه تخصیـص داده اسـت و نیـز معیـن شـده اسـت وجهـی از موقوفـات مرحـوم حاجآقـا نـوراهلل جهـت مریضخانه بـه صندوق بلدیـه پرداخته شـود. ولی چـون کال این وجوهـات برای تأسـیس مریضخانـه کافـی نیسـت، عوایـد دیگـری نیـز از عوایـد بلـدی بـه مریضخانـه تخصیـص داده خواهـد شـد« )اخگـر، ش 420 ،18 شـهریور 1309 .)یـک عمـارت بـا خشـت وگل در زمین سـاخته و مقرر شد جشـن افتتاحیه برپـا شـود.
جشن افتتاحیه
گزارش مفصلی از افتتاحیـه مریضخانه ملـی اصفهـان، در روزنامـه در ج شـده اسـت. در همیـن روز افتتـاح دکتـر عیسـی قلی امیرنیرومنـد، بـه مدیریـت مریضخانـه مذکـور منصـوب شـد: »بالاخره در سایه مساعی خستگی ناپذیر و فداکاریهـای حضـرت آقـای دبیراعظـم، حکومـت جـدی اصفهـان و کفیـل محترم فعـال بلدیه، روز سه شـنبه در سـاعت 5 بعـد از ظهـر پـس از چندیـن سـال انتظار، جشـن افتتـاح مریضخانه ملـی در عمـارت مریضخانـه ملـی بـا حضـور آقایـان علمـای عظـام، رؤسـای دوایـر دولتـی، اعضـای انجمـن بلدیـه، اعیـان و محترمیـن اصفهـان رسـما بـه عمـل آمـده و ایـن آرزوی دیرینـه ملـت اصفهـان تـا درجـهای از صـورت حـرف و خیـال در وادی عمـل قـدم گذاشـت، پس ازآنکـه مدعویـن کال حضـور یافتنـد حکومـت جلیلـه، همـان طـوری کـه نشسـته بودند، نطق مختصری نمودند کـه مفـاد آن از ایـن قـرار اسـت: از احساسـات اهالـی محتـرم اصفهـان و حضـار اظهـار تشـکر و مسـرت نمـوده و مخصوصـا روح مرحـوم آیـت الله حاج آقانـورالله را کـه سـعادت پیـدا کـرده در مقـام تشـکیل یـک همچـو مؤسسـه الزمـی در زمـان حیـات خـود بـر آمـده بـه نیکـی یـاد کـرده، از آقـای سـیدالعراقین کـه قبـل از هرکـس معظم الیـه را در خصـوص تشـکیل ایـن مؤسسـه مالقات و پافشـاری نموده انـد نیـز اظهـار امتنـان فرموده و پس از آن از اعضای کمیسیون مریضخانـه کـه در کلیـه ایـام سهشـنبه بـرای تشـکیل ایـن مؤسسـه حضـور مییافتنـد، ابـراز تشـکر نمـوده و سـپس از آقای سرهنگ شـهردار، رئیس محترم نظمیـه و کفیـل بلدیـه، اظهـار تشـکر کردنـد کـه بـا جدیتـی خسـتگی ناپذیر از روزی کـه کفالـت بلدیـه اصفهـان بـه ایشـان
گزارش مفصلی از افتتاحیـه مریضخانه ملـی اصفهـان، در روزنامـه در ج شـده اسـت. در همیـن روز افتتـاح دکتـر عیسـی قلی امیرنیرومنـد، بـه مدیریـت مریضخانـه مذکـور منصـوب شـد: »بالاخره در سایه مساعی خستگی ناپذیر و فداکاریهـای حضـرت آقـای دبیراعظـم، حکومـت جـدی اصفهـان و کفیـل محترم فعـال بلدیه، روز سه شـنبه در سـاعت 5 بعـد از ظهـر پـس از چندیـن سـال انتظار، جشـن افتتـاح مریضخانه ملـی در عمـارت مریضخانـه ملـی بـا حضـور آقایـان علمـای عظـام، رؤسـای دوایـر دولتـی، اعضـای انجمـن بلدیـه، اعیـان و محترمیـن اصفهـان رسـما بـه عمـل آمـده و ایـن آرزوی دیرینـه ملـت اصفهـان تـا درجـهای از صـورت حـرف و خیـال در وادی عمـل قـدم گذاشـت، پس ازآنکـه مدعویـن کال حضـور یافتنـد حکومـت جلیلـه، همـان طـوری کـه نشسـته بودند، نطق مختصری نمودند کـه مفـاد آن از ایـن قـرار اسـت: از احساسـات اهالـی محتـرم اصفهـان و حضـار اظهـار تشـکر و مسـرت نمـوده و مخصوصـا روح مرحـوم آیـت الله حاج آقانـورالله را کـه سـعادت پیـدا کـرده در مقـام تشـکیل یـک همچـو مؤسسـه الزمـی در زمـان حیـات خـود بـر آمـده بـه نیکـی یـاد کـرده، از آقـای سـیدالعراقین کـه قبـل از هرکـس معظم الیـه را در خصـوص تشـکیل ایـن مؤسسـه مالقات و پافشـاری نموده انـد نیـز اظهـار امتنـان فرموده و پس از آن از اعضای کمیسیون مریضخانـه کـه در کلیـه ایـام سهشـنبه بـرای تشـکیل ایـن مؤسسـه حضـور مییافتنـد، ابـراز تشـکر نمـوده و سـپس از آقای سرهنگ شـهردار، رئیس محترم نظمیـه و کفیـل بلدیـه، اظهـار تشـکر کردنـد کـه بـا جدیتـی خسـتگی ناپذیر از روزی کـه کفالـت بلدیـه اصفهـان بـه ایشـان


